4 Temmuz 2020

SitemDer

Karanlık sularda güneş olmak…

TA EN BAŞINDAN BERİ!

PARAZİTLER

Türkan Şoray’la Hülya Koçyiğit TRT 2’de sohbet ediyorlardı.Konuşmalarından anlaşılıyordu ki aynı dönemlerde aynı konulara değinen filmler yapmışlar.

Tam da “Parazit filminin aslında öncesi vardı” demek için yazının başına oturmuştum. Arakçılar, Boş Ev ve Şüphe, Parazit filminin arka planı gibiydiler. Birileri yönetmenleri  yönlendirmiş gibiydi. Parazitçe bir yaşam süren insanlara karşı bir eğilim mi duyuyordu Uzak Doğu sineması yoksa? Bu filmler aldıkları ödüllerle hepimizin hayatına giriyorlar ve mesaj sonuçta bütün dünyaya yayılmıyor muydu? Ortak bir kahramanı resmediyor gibiydiler. Erkek kahraman üçlü aşka yatkın, kendi ahlaki değerleriyle hayata tutunan sistem dışı biridir. Aşık olduğu kadın evlidir ve onu da kendi eko sistemine çekip, dahil eder. Bu, sistem dışına itilmiş insanlar o kadar iyidirler hoşturlar ki, bu iyilik, yedikleri her naneyi haklı gösterir.

Bu anti kahramanlarla dolu Uzak Doğu sineması furyası benim midemi bulandırıyor. Parazitçe yaşam, filmden filme sıçrıyor.

SOFRA SIRLARI ve AH BELİNDA!

Demet Evgar’ın başrolünü oynadığı Sofra Sırları da bana Ah Belinda’yı hatırlattı. Her iki kadının da alternatif bir fantastik dünyası var. Birinin kâbusu diğerinin gerçeği. Müjde Ar için kabus olan sistem Demet Evgar’ın kopmak istemediği dünyası. Kafesinden kurtulmaya çalışan kadınların çırpınışlarını anlatıyor her iki film de. Her ikisi de olmadıkları bir role bürünüyor, çünkü şartlar öyle gerektiriyor. Bu ortak noktalar kült film Ah Belinda’ya bir selam gibiydi.

Filmleri birbiriyle bağlamadan izlemek zor. İnsanlığın ortak bir hikayesi var ta en baştan beri. Önce mitler, sonra semavi kitaplardaki hadisat. Sırasıyla tragedyalar, tiyatro, opera, edebiyat vee sinema!

Aslında birbirlerine benzemeleri normal. Çünkü baştan beri insanlığın toplam otuz altı 

dramatik durumu varmış. (*) Benim dikkatimi çekense dönemsel benzerlikler…

Saygılar efendim.

 

(*): 
1 – DİLEK: Bir zorba, bir dilenci, bir değişmeyen güç vardır. (Örnek: Öripides, Oidipus Kolonos’ta)
2 – KURTARMA: Bir kurban, bir gözdağı veren, bir de kurtarıcı bulunur. (Örnek: Wagner, Lohengrin)
3 – ÖÇ ALMA: Var olan bir suçun çevresinde, bu suçu işleyenle öç almak isteyen karşı karşıya gelir. (Örnek : Shakespeare)
4 – KAN DAVASI: Aileler ya da kişiler arasındadır, (örnek : Öripides Elektro)
5 – CEZA: Bir kaçak, bir de kaçağı yakalamayı ve cezalandırmayı amaçlayan bir kimse ya da güç bulunur. (Örnek : Tirso de Molina Don Juan)
6 – BÜYÜK TALİHSİZLİK: İyi bir kimsenin talihsizliğe ve yenilgiye uğraması durumu (Örnek : Shakespeare, II. Richard)
7 – KURBAN: Ezenle ezilen güçler vardır. (Örnek : Maeterlinck, Körler)
8 – BAŞKALDIRI: Bir tiran ve bu tirana karşı başkaldıran bir kahraman görülür. (Örnek : Schiller,. Wilhelm Tell)
9 – TEHLİKE: Yüreklilik ve gözüpeklikle tehlikeye -atılma durumu -(Örnek : Goethe, Faust)
10 – KIZ KAÇIRMA: Kaçırma olayı çoğu kez kızın erkeği istemesiyle ortaya çıkar, (Örnek : Mozart, Saraydan Kız Kaçırma)
11 – ÇÖZÜMLENMESİ GEREKEN SORUN: Bir soruyu soranla, o soruyu yanıtlayan yer alır. (Örnek : Gozzi, Turandot);
12 – KARŞILIK BEKLEME: Bir davranışa karşılık bir şey bekleme durumu (Örnek : Oscar Wilde, Salome)
13 – YAKININA GÜDÜLEN KİN: Kardeşin kardeşe, oğlun ya da kızın babaya kin gütmesi gibi (örnek : Shelley, The Cenct)
14 – YAKINLAR ARASINDA YARIŞMA: Kadın ya da iş konusunda yakınlar arasında yarışma (Örnek : Voltaire’in çoğu yapıtları)
15 – SONU KANLI BİTEN ZİNA: Aldatılan koca ya da karı, ölüm ya da öldürmeyle biten zina durumu (Örnek : Gozzi, Zübeyde)
16 – DELİRME: Bir deli ve bir de kur ban bulunur. (Örnek : Ibsen, Hedda Gabler)
17 – KÖTÜ SONUÇLANAN AKILSIZLIK: Bir kişinin ahlaksızlığından doğan kötü sonuçlar ve başka birinin de bundan zarara, uğraması durumu (Örnek : İbsen, Yaban Ördeği)
18 – BİLMEDEN YASAK AŞK: Kardeşe, anaya ya da babaya bilmeden aşık olmak (örnek : Schiller, Messinah Gelin);
19 – BİLMEDEN YAKININI ÖLDÜRME: Yakınını bilmeden öldürme ve iş işten geçtikten sonra bunu öğrenme durumu (Örnek: Öripides, Tphigenia Tauris)
20 – BİR ÜLKÜ UĞRUNA KENDİNİ FEDA ETME: Bu durumu işleyen oyunlar daha çok siyasal ya da dinsel temaları kapsar (Örnek: Corneille’in çoğu tragedyaları)
21 – YAKINI İÇİN KENDİNİ FEDA ETME: Çok sevdiği biri için adım, -sanını, uğraşım, parasını, toplumsal durumunu feda etme (Örnek: Shakespeare, Kısasa Kısas)
22 – HER ŞEYİ AŞKINA FEDA ETME: Aşkı için geleceğini, sağlığını, görevini ya da tahtını feda etme (Örnek : Daudet, L’Arlesienne)
23 – GÖREV UĞRUNA YAKININI FEDA ETME: Görev uğruna .aşkını, yakınını feda ya da kurban etme durumu (Örnek : Öripides, Iphigenia Aulis)
24 – EŞİT OLMAYAN KİMSELER ARASINDA YARIŞMA: Yoksulla varsıl, kralla silahşor, aristokratla köylü vb. arasındaki yarışma durumu (Örnek : Schiller, Maria Stuart)
25 – ZİNA: Birbirini aldatan karı koca (Örnek : Lessing, M/55 Sara Simpson)
26 – EROTİK SUÇ: Bu da sekiz kesimde ele alınmıştır : a) onanizm (dramatizasyonu olmaz), b) yosmalık, c) zina, ç) sapık ilişki (oğlun anaya, kız kardeşine duyduğu aşk gibi), d) eşcinsellik, e) sodomi, f) küçük çocukların erotizmi (dramatizasyonu olmaz), g) öteki sapıklıklar.
27 – SEVİLEN BİR İNSANIN KÖTÜ YANININ ÖĞRENİLMESİ: On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyıllarda sık kullanılmış tipik dramatik durum (Örnek : Shaw, Bayan Warren’in Ugraşı)
28 – YASAK AŞK: Sevenler ve buna engel olmak isteyenler arasında çıkan çatışma durumu, (Örnek : Shakespeare, Romeo ile Juliet)
29 – DÜŞMANINI SEVME: Birbirine düşmanlığı olan aile üyelerinin ya da toplum bireylerinin sevişmeleri (Örnek : Kleist Penthesilea)
30 – HIRS: Tutkulu bir karakterin yarattığı durum (Örnek : Shakespeare, Macbeth)
31 – TANRIYLA ÇATIŞMA: Antik tiyatroda sık rastlanan, Tanrılarla çatışma durumları (Örnek : Aiskhilos, Prometheos)
32 – KISKANÇLIKTAN OLUŞAN YANLIŞLIK: Kıskananın, bu duygusundan dolayı yanlış şeyler yapması durumu (Örnek : Schiller, Hile ve Sevgi)
33 – YARGISAL YANLIŞLIK: Asıl suçlunun yakalanmayıp suçsuz birinin cezalandırılması durumu (Örnek : Gozzi, Sepet)
34 – VİCDAN AZABI: Suçlu, kurban ve tanık arasındaki çatışmadan doğan vicdan azabı (Örnek : Ibsen, Rosmersholm)
35 – YENİDEN BULUŞMA: Kahramanın uzun bir süredir göremediği kimseyi bulması durumu (Örnek : Shakespeare, Pericles)
36 – ACILI YA DA YASLI OLMA: Kahramanın, çocuklarının öldürüldüğünü görmesiyle ortaya çıkan duruma benzeyen çeşitli durumlar (Örnek : Maeterlinck, Yedi Prenses)

Kaynak: http://filmfabrikasi.com/forum/viewtopic.php?t=18484

The following two tabs change content below.

Defne ILGAZ

Sanatçı-Akademisyen at Defne Ilgaz
Lisansını ve yüksek lisansını Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi/Enstitüsü Sinema TV bölümünde yaptı. İki yazarın kızıdır. Aynı zamanda müzisyendir. Albümleri ve coverlerı var. İki çocuk annesi. Doğduğu ve büyüdüğü İstanbul'dan taşınarak yaşantısını sonuncu il Düzce'de sürdürmekte, bağımsız sanat adına çalışmalarına orada devam etmektedir. Daha fazla bilgi için www.defneilgaz.com.tr kişisel web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Latest posts by Defne ILGAZ (see all)

PODCAST

Yine… Yeniden… sitemder….