PODCAST

Yine… Yeniden… sitemder….

19 Ekim 2020

SitemDer

Karanlık sularda güneş olmak…

ŞİİRLİ BAHÇE

35

 

Neyzen’in kendine has söylemi, yaşantısı ile örtüşür; din, siyaset, riya, toplumdaki yozlaşma vb. konularda dilinde ne varsa ortaya dökülür, hırka ile ekmek parçası yeterlidir; ihtiyacı olanı görürse ve cebinde üç-beş kuruşu da varsa; onları, karşısındaki insana gönül rahatlığı ile verir; zira hayatın künhüne varanlardan biridir, darısı başımıza diyeyim, amma çook zor!

Cumhuriyet karşıtlarını anlatan ve onların iç âlemlerini yansıtan Şair Eşref’in:
‘Elde tesbîh-i riyâ, dilde beyân-ı tezvîr,/ <Meclis-i hâs>ta bâzîçe-i Şeytan gibidir.’
ikiliyi, Eşref Hicviyeler’ini derleyen Cevdet Kudret imzalı, 1970’de III. Basımı yapılmış Bilgi Yayınevi’nin kitabından ç/aldım!

Çevirmeye çalışayım:
“Elinde gösteriş için tesbih, dilinde yalan karıştırılmış söylem,/ Padişahın özel meclisinde, şeytanın oyuncağı gibidir.’
beytine eş diye nitelediğim, Neyzen’in dizeleri, Eşref’le yarış ederce:
‘Kâbe’den maksadın varmaktır yâre,/ Hızır’ı ararsan kendinde are/ Bulamadım gibi rezalet etme.’
söylemi, Ömer Hayyam’ın:
‘İçin temiz olmadıktan sonra/ Hacı hoca olmuşsun kaç para/ Hırka, tesbih, post, seccade güzel:/ Ama Tanrı kanar mı bunlara?”

Rubai’sini Türkçe’ye kazandıran S.Eyüboğlu’nun çevirisini anımsatırca:
‘Hayliden hayli kalınlaştı yobazlık yeniden,/ Softalık zorlu anırtı ile yeniden aldı yürüdü;/ Kara bir kinle taassup pusudan çıktı yine/ Yurdu şâhâne cehâlet yeni baştan bürüdü.’
bu dörtlük anlaşılıyor sanki, çevirmeye gerek yok diyorum; zira okuyucu profilim yaşlarını hayli yaşamışlar görünüyor!

Haksızlığa, hırsızlığa, yolsuzluğa:
‘Câh-ü mevki-i kârı çok oldu gözümden düşeli,/ Bunların hiçliğini ben bilerek öğrendim./ Şimdi de kalmadı nakdin nazarımda kadri,/ Kirli ellerde görünce, paradan iğrendim.’

Tembellik etmeyeyim, bakalım ne demiş Neyzen benim anlatımım ile?!

‘Gözümden düşeli çok oldu, yüksek mevki ve yerlerin saltanatı,/ bunların değersiz olduğu bence malûm idi./ kalmadı şimdi de, düşüncemde nakdin kıymeti,/ Görünce kirli ellerde, paradan iğrendim.’
sözleriyle taşı gediğine koyar.

Yozlaşmaya karşı:
“Kim demiş bizde bir demokratik idare yoktur,/ Ne demek, olmasa elbet dışarıdan alırız!/ Sırredip karne usulüyle o gümrük malını,/ Karaborsaya verir, biz bize benzer kalırız.’
deyişiyle, yüz küsur yıl önceki söylem, yerini bulur!

Sürecek

The following two tabs change content below.
Feridun BENDEN

Latest posts by Feridun BENDEN (see all)