PODCAST

Yine… Yeniden… sitemder….

23 Kasım 2020

SitemDer

Karanlık sularda güneş olmak…

ŞİİRLİ BAHÇE
29

Aşağıdaki dizelerin sahibi Eşref’i okuduktan sonra onun ustalığına parmak ısırır ve böylece Usta-Çırak ilişkisi onları derinden bağlar…


‘Nasıl meb’ûs olurlar iptidâî görmeden tahsîl?/ deyenler beyt-i âtiyi duyup az çok emin oldu:/ Mahâkimden kıyâs et, sanki meb’ûsân-ı asrın da/ İçinden altısı hey’et, kusûru sâmiîn oldu.’

Şair Eşref
Şair Eşref

Eşref’in dörtlüsünü Türkçe’ye çevirmek için, dağarcığıma bakayım:

‘Nasıl vekil olurlar, -siz bildiğinizce düşünün!- ilkokul eğitimleri bile olmadan/ Diyenler, aşağıdaki beyiti duyup az çok güvenilir oldular: / Mahkemelerden karşılaştır, sanki asrın vekilleri/ İçlerinden altısı bakan, kalanı oldu parmak kaldıran.’

değişen ne?!

Usta ve Çırağı, Nef’î’den el alırlar, kendine köpek diyen Sadrazam Tahir Efendi’ye söylediği;


‘Tahir Efendi bana kelb demiş/ iltifadı bu sözde zahirdir/ malikî mezhebim benim zira/ itikadımca kelb Tahir’dir’

dizeleri, hicvin bercestesi olur; Niyesi (?) Tahir Efendi’nin mezhebi Malikilik’de ‘Kelb = köpek’ in güvercin misali sevimli, temiz olduğuna inanılır, Tahir Efendi’nin kendine ‘Kelb’ diyerek iltifat etiğini, son dizede sözcükler arasında anlam bakımından değişmece yaparak ‘Köpek’ olduğunu duyumsatır!

IV. Murad, hem Nef’i ‘yi hem de Tahir Efendi’yi sever; ancak Nef’i’nin Tahir Efendi’yi ve devrin ileri gelenlerini hicvetmesine kızar, birkaç kez onu ikaz eder, hicvi yasaklar ona (!) alışmadık kıçta don durmaz hesabı, Vezir Bayram Paşa hakkında yazdığı hicivden pişman olur ya; zenci görevlinin affı için yazdığı belgeyi beklerken karşısında, kâğıda mürekkep damlar, huylu huyundan vaz geçmez:


“Mübarek teriniz damladı efendim”

fırlar dilinden dışarı, ama bostancıbaşının kemendi sarılacaktır hamayıl misali boynuna ya; görüntüde onun dili olur dışarıda sarkıp duran…

Ertesi gün IV. Murad pişmandır, Nef’i’nin geri dönmesi hayaldir, kim bilir (?) Padişah, üzüntüsünden testi testi şarabı indirmiştir o gün mideye!!


Usta ile Çırağı, Nef’i’nin dizelerine benzer hicivlerini düşürmezler dillerinden, kelle koltukta yürüyüşlerini sürdürürler.!


Sürecek

The following two tabs change content below.
Feridun BENDEN

Latest posts by Feridun BENDEN (see all)