7 Haziran 2020

SitemDer

Karanlık sularda güneş olmak…

Sahtekar Sendromlular Dunning-Kruger’lara Karşı

İtiraf edeyim zihnimden geçenlerin pasta grafiği yapılsa “bugün ne yesem”den sonraki en büyük parça kendim dahil insanlarla ilgili kafa yormalarım olur. Sırf bunu kamufle edebilmek için uzmanlık alanı olarak insan davranışını seçtim.

İnsanları ikiye ayırmakla ilgili Amerikan filmlerinden öğrendiğimiz klişelerden biri var mesela. “İnsanlar ikiye ayrılır Richard. Kedi insanı mısın, köpek insanı mı?”

Sonra psikologların yaptığı ayrımlardan biri var: içe dönükler vs dışa dönükler. Dışa dönüklük her ne kadar bir süre hepimizin sahip olması gerektiği bir özellik zannedildiyse de neyse ki dönüldü o yanlış algıdan. Bugün artık her iki kişilik türünün kendine özgü avantaj ve dezavantajları olduğunu, her iki kişilik türünün de güçlü ve zayıf yönleri olduğunu biliyoruz.

Yine başka bir ayrım var. Kahve insanları ile çay insanları. Bununla ilgili “şahane” hipotezler geliştirmekteyim. Yakında onu da paylaşırım.

Son zamanlarda asıl kafa yorduğum ikilikse “impostor sendromlular” ve “Dunning Krugerlar”. Impostor; sahtekar, düzenbaz demek. Bu sendromu yaşayanlar ne kadar yetkin, zeki, becerikli olurlarsa olsunlar kendilerinden ve yetkinliklerinden şüphe duyuyorlar. Bu şüpheler gerçek dışı bir biçimde elde ettikleri bütün başarıları tesadüfen elde ettikleri düşüncesini besliyor ve sırf bu yüzden ilerlemelerine hizmet edecek birçok fırsatı yetersiz olma korkusu, “üç kağıtlarının ortaya çıkması” kaygısıyla kaçırıyorlar. 

Tanıdık mı geldi?

Bunların karşısında bir de Dunning-Kruger Etkisi var. Bu etki altındaki kişiler ise kendi becerilerini monitörlemekte eksik kalıp, yapabileceklerini abartıyorlar. Beceri yoksunluklarının farkında olmayan bu kişilerin ne yaşadığını kötü seslerine rağmen kendini şahane şarkı söylüyor zannetmelerinden, yeteneksiz yazarlı kitaplardan, ehil olmamalarına rağmen kendinden çok memnun idarecilerden hemen anlarsınız. O kadar çoklar ki, değil mi?

Apollo Tapınağı’ndaki şu meşhur “Know thyself (kendini bil)” öğütü bize impostor sendromundan da Dunning-Kruger’dan da kendini koru demek istiyordur belki.

The following two tabs change content below.

Sufistike

esra@sitemder.org

Latest posts by Sufistike (see all)

PODCAST

Yine… Yeniden… sitemder….