SitemDer

karanlık sularda güneş olmak

Şeker Kamışı Almak İçin Guarani’ce Bilmeli

Edebiyatın sınırsız öznelliğini pür nesnelliğiyle dengeleyen yeni uğraşımın adı dilbilim. Matematik kurallara dayanan, dört işlemle sonuca ulaşılan, tek doğrunun olduğu bir şey olması cezbetti nedense.

Bütün edebiyatçıları kızdıracak bir yorum olacak bu biliyorum ama ben dilbilimin edebiyattan farkını “kalbinden ziyade beynini kullandırıyor” diye tanımlıyorum.

Aslında şöyle demek istiyorum; dilbilim çalışırken sayısal değerler üzerine yoğunlaşmak kalbi dinlendiriyor. Duygusal ve kırılgan bir yapıya sahip olup, okuduğunuz edebi eserler sizi iyice sulu gözlü ve kabuğuna çekilmiş bir melankolik yapmışsa, biraz da dilbilimle meşgul olmanızı öneririm.

6.5 milyar yaşındaki dünyaya ilk defa 5.5 milyon yıl önce gelen insanoğlu, sadece 6.500 yıldır dille iletişim kuruyor. Öncesinde işaret dilinin kullanıldığına inanılıyor.

Genesistenmitik efsanelerdenBabil Kulesinin yapılışı ve o zamana kadar tek olan dilin çoğalması gibi hikâyeler sizin için enteresanlığını kaybetmeye başlamışsa, meseleyi bilimsel açıdan ele alıp evrim sürecini ve dilin bu süreçteki gelişimini incelemeye başlamanızı öneririm.

Bu arada IPA (Uluslararası Fonetik Alfabesi)ne de bir göz atmalısınız. Duyduğunuz kelimeyi fonetik alfabesiyle yazmaya çalışmak eğlenceli oluyor hem.

Bebeklerin ilk çıkarabildiği seslerin b (bı) & m () olduğunu ya da sessiz harflerin de telaffuz edilirken gırtlakta titreşim yapıp yapmamasına göre sesli ve sessizler olarak ikiye ayrıldığını  da öğrenmiş olacaksınız.

Bütün dillerde toplamda 100 tane ses olduğunu, ama Türkçe konuşurken bunların sadece 48 tanesini çıkarabildiğinizi de…

Daha önce adını bile duymadığınız dillerin gramatik yapılarını incelerken bulacaksınız kendinizi mesela… Swahili, Mohawk, Tagalog ya da Zulu gibi.

Diller arasında benzerlikler olduğunu tahmin etmek zor değil zaten. Ama bu ilişkiyi çözmeye çalışırken bakacağınız şeyin o diller arasındaki en temel kelime dağarcığı kabul edilen akrabalık terimleri, vücut parçaları ya da hayvan isimleri olduğunu göreceksiniz.

Mesela apayrı iki dil olarak bilinen Farsça ve İngilizcenin çok yakın akraba olduklarını ispatlayabilirim. Örnek: erkek kardeş ( birader) İngilizce de (brother) Öyle değiller miymiş?

Bu arada masamdaki çayımın içinde duran şeker kamışına çarptı gözüm. Babamın dış ticari ilişkileri sağolsun o şeker kamışları geçenlerde Uruguay’dan gönderildi buraya. Şimdi bir fikir geldi aklıma. Elimdeki diğer dataları bitirdiğimde Uruguay yerlilerinin konuştuğu Guarani dilinin sentaktik* yapısını inceleyeceğim. Dil “bilim” işte. İnsanı meraklı yapıyor.

*sentaktik: cümle yapısı.

The following two tabs change content below.

Beyza'nın Mutfağı

Köşe Yazarı at Beyza
beyza@sitemder.org

Latest posts by Beyza'nın Mutfağı (see all)

Yine… Yeniden… sitemder….